‹ Artikels

Het voorkooprecht in België: huurder, pachter en overheid

2 okt 2026

Voorkooprecht bij de verkoop van vastgoed in België: wie mag als eerste kopen, binnen welke termijn, en wat geldt in Vlaanderen, Brussel en Wallonië?

U hebt een koper gevonden en de prijs ligt vast. Toch kan iemand anders het goed in zijn plaats kopen, tegen dezelfde voorwaarden. Dat is het gevolg van een voorkooprecht. Het gaat vooral om bepaalde huurders, pachters en overheden. Zo werkt het, en dit verschilt per Gewest.

Wat is een voorkooprecht?

Volgens notaris.be is een voorkooprecht een recht, voorzien door de wet of door een overeenkomst, waardoor een privépersoon (huurder, pachter…) of een overheid een goed bij voorrang kan kopen, tegen dezelfde voorwaarden als de kandidaat-koper. De verkoper kiest zijn koper dus niet altijd vrij: hij moet de verkoop eerst aanbieden aan de begunstigde.

De notaris gaat altijd na of er een voorkooprecht geldt. Dat is een van de redenen voor de termijn tussen compromis en akte.

In Vlaanderen

In Vlaanderen voorziet de Vlaamse Codex Wonen een voorkooprecht voor bepaalde overheidsinstellingen om sociale woningen te realiseren. Daarnaast bestaan er decretale voorkooprechten (natuur, landbouw, infrastructuur…). Ze gelden alleen bij verkoop, niet bij schenking, ruil of inbreng in een vennootschap. Ze worden vermeld in de vastgoedinlichtingen; meer info op vlaanderen.be.

In Brussel

Het voorkeurrecht van de huurder

Sinds 6 januari 2024 hebben Brusselse huurders een voorkeurrecht wanneer hun woning verkocht wordt. Volgens Brussel Huisvesting:

  • geldt het voor huurovereenkomsten voor hoofdverblijfplaats van 9 jaar en langer; korte huurovereenkomsten vallen erbuiten;
  • moet de huurder in de woning gedomicilieerd zijn;
  • moet de verhuurder hem vóór de verkoop per aangetekende brief informeren, met vermelding van het goed, de prijs en de voorwaarden;
  • heeft de huurder 30 dagen om te beslissen;
  • krijgt hij 7 extra dagen als hij afziet en het goed daarna aan een derde wordt aangeboden tegen een gunstigere prijs of voorwaarden;
  • vallen verkopen tussen familieleden erbuiten.

Wordt het recht niet gerespecteerd, dan kan de huurder in de plaats van de koper treden. Voor verhuurders: zie ook een verhuurd goed verkopen.

Openbare voorkoopperimeters

Het Gewest, de gemeenten, de OCMW's en verschillende openbare instellingen kunnen een voorkooprecht hebben binnen afgebakende perimeters, voor welbepaalde doelen (sociale huisvesting, voorzieningen, leegstand, erfgoed…). Volgens het notariaat moet de kennisgeving ten laatste twee maanden vóór de akte gebeuren, en heeft elke begunstigde maximaal twee maanden om te antwoorden.

In Wallonië

Bij bepaalde verkopen van landbouwgoederen heeft het Waals Gewest een voorkooprecht. Volgens het notariaat heeft het twee maanden om te beslissen als de huurder van het perceel zelf een voorkooprecht heeft, en anders drie maanden. Verschillende verkopen vallen erbuiten, onder meer aan de echtgenoot of afstammelingen van de eigenaar. Het Waalse CoDT voorziet ook voorkoopperimeters voor overheden, die vermeld worden in de stedenbouwkundige inlichtingen.

De pachter

In de drie Gewesten heeft de pachter die landbouwgrond of een landbouwgebouw pacht, in principe een voorkooprecht als het gepachte goed verkocht wordt. De regels vallen intussen onder verschillende gewestelijke wetgevingen.

Contractuele voorkooprechten

Een voorkooprecht kan ook uit een overeenkomst voortvloeien: tussen mede-eigenaars van een onverdeeld goed, in een aandeelhoudersovereenkomst of in een schenking. Kijk uw eigendomstitel en bestaande overeenkomsten na.

Concreet voor koper en verkoper

  1. De notaris spoort bij de start van het dossier de geldende voorkooprechten op.
  2. Het compromis wordt getekend onder voorbehoud van de uitoefening van het recht.
  3. De notaris biedt de verkoop aan de begunstigde aan.
  4. Ziet de begunstigde af of antwoordt hij niet binnen de termijn, dan gaat de verkoop door met de oorspronkelijke koper.
  5. Oefent hij zijn recht uit, dan koopt hij tegen dezelfde voorwaarden en valt de oorspronkelijke koper weg.

Samengevat

Met een voorkooprecht kunnen bepaalde personen bij voorrang kopen tegen dezelfde voorwaarden. In Vlaanderen gaat het onder meer om sociale huisvestingsinstellingen; in Brussel om huurders (30 dagen) en overheden binnen bepaalde perimeters; in Wallonië om het Gewest voor bepaalde landbouwgoederen. Uw notaris controleert dat allemaal voor u.

Dit artikel geeft algemene informatie en vervangt geen advies van een notaris, advocaat of adviseur. De regels veranderen: controleer ze bij de officiële bronnen voordat u een beslissing neemt.

Over hetzelfde onderwerp

Aanmelden

Wachtwoord vergeten? · Account aanmaken

Bent u een kantoor, notaris, makelaar of projectontwikkelaar? Ruimte voor professionals ›